పోస్ట్‌లు

భవభూతి లేబుల్ గల పోస్ట్‌లను చూపుతోంది

మయూఖము - 3

చిత్రం
దేవరాతుడు, భూరివసుడు చిన్ననాటి స్నేహితులు. "మనం పెద్దవాళ్ళైన తర్వాత మనకు అమ్మాయి అబ్బాయి కలిగితే వియ్యంకులు అవుదా"మని, కామందకి అనే ఓ బౌద్ధసన్యాసిని యెదుట బాసలు చేసుకున్నారు. అనుకున్నట్లు గానే దేవరాతుడికి మాధవుడు, భూరివసునికి మాలతి కలిగారు. చూస్తుండగానే పెరిగి యుక్తవయస్కులయ్యేరు. పెళ్ళికిబ్బంది లేదు కానీ ఇద్దరూ ప్రేమించుకుంటే బావుంటుందని దేవరాతుడు తన కొడుకు మాధవుణ్ణి భూరివసుడుండే పద్మావతీ నగరానికి 'అన్వీక్షకి ' విద్య నేర్వమని పంపేడు. అనుకున్నట్లుగానే మాధవుడు మాలతిని చూచాడు. అతనికి ఆమెపై ప్రేమ మొదలయింది. ఈ కథ ఇలా సాగుతుంది. పూర్తి కథను చందమామ కన్నా అందంగా ఇంకెవరు చెప్పగలరు ? భవభూతి రచించిన 'మాలతీమాధవమ్  ' అన్న నాటక కథ యిది. !******! పొగడపూలదండ. సంస్కృత నాటకాల్లో పూలదండల ప్రస్తావన రాంగానే 'కుందమాల ' నాటకం గుర్తొస్తుంది. సీతాదేవి ఓ మాల కట్టి నదిలో జారవిడువటం, అది రాముణ్ణి చేరటం, దాన్ని చూచి రాముడు, ఇది సీత కూర్పేనని గుర్తుపట్టటం అలా కథ కొనసాగుతుంది. ఆ నాటకంలో ఆ మాల అంతగా ప్రసిద్ధమై, మాల పేరే నాటకం పేరయ్యింది. తెలుగు వాళ్ళకూ విడలే...

సంస్కృతసౌరభాలు - 9

సీతారాములు sweet nothings చెప్పుకుంటున్నారు. కిమపి కిమపి మందం మందమాసక్తియోగాత్ అవిరళిత కపోలం జల్పతోరక్రమేణ | అశిథిలపరిరంభవాపృతేకైకదోష్ణో రవిదిత గతయామా రాత్రిరేవ(వం) వ్యరంసీత్ || ఆసక్తియోగాత్ = సాన్నిహిత్యంగా మెలగుటవలన అవిరళితకపోలమ్ = ఒకరి చెక్కిలి మరొకరితో కలిపి అక్రమేణ = అసంబద్ధముగా మందం మందం కిమపి కిమపి = మెల్లమెల్లగా ఏదేదో జల్పతోః = గుసగుసలు పోవుచూ అశిథిలపరిరంభ = వీడని కౌగిలిలో వ్యాపృత = కుదిరిన ఏకైక దోష్ణోః = ఒకే చేయికలిగినవారలమైన మనకు అవిదితగతయామా = జాములు తెలియకుండగనే రాత్రి: ఏవం = రాత్రి ఆ విధముగా (రాత్రిః ఏవ = రాత్రి కూడా) వ్యరంసీత్ = గడిచెను. భావం: సీతా! మనమిద్దరం చెక్కిలితో చెక్కిలి చేర్చి, మెలమెల్లగా ఏవేవో మాట్లాడుకుంటూ, క్రమంగా పారవశ్యంతో గుసగుసలు వోతూ, కౌగిలిలో మన ఇద్దరి చేతులు ఒకటై జాములు కూడా తెలియకుండా ఆ రాత్రిని కూడా అలానే గడిపాము. గుర్తున్నదా? అప్పటికి రాముని పట్టాభిషేకం గడిచి ఒక యేడాది అయింది. ఆప్తులు, బాంధవులు వారి వారి ఊళ్ళకు తరలి వెళ్ళారు. తల్లులు జనక మహారాజు నిర్వహించే యజ్ఞకార్యానికై వెళ్ళారు. సీత నిండు గర్భిణి. రాముడు ఆమెను కంటిక...