ఇంద్రధనుస్సు

స్మృతాऽపి తరుణాతపం కరుణయా హరన్తీ నృణాం అభంగురతనుత్విషాం వలయితా శతైర్విద్యుతాం | కళిందగిరినందినీ తటసురద్రుమాలంబినీ మదీయ మతి చుంబినీ భవతు కాపి కాదంబినీ || నృణాం = మానవుల తరుణాతపం = సంసార బాధను స్మృతాऽపి = తలిచినంతమాత్రమున కరుణయా = కరుణతో హరన్తీ = పోగొట్టునది అభంగుర తనుత్విషాం = నాశము లేని శరీరకాంతిని కలిగిన విద్యుతాం = మెరుపుల శతైః = శతములను వలయితా = చుట్టుకున్నది కళిందగిరినందినీ = యమునానది యొక్క తట = ఒడ్డున ఉన్న సురద్రుమ = కల్పవృక్షమును (వేపచెట్టును) ఆలంబినీ = ఆశ్రయించినది (ఆ చెట్టు చిటారుకొమ్మల నుండునది) కాపి = ఒకానొక కాదంబినీ = కారు మేఘము మదీయ = నాయొక్క మతి చుంబినీ = మతిని చుంబించునది భవతు = అగుగాక. అదేదో తెలుగు సినిమాపాటలా యమునానది గట్టుంది. గట్టుపైనా చెట్టుంది. చెట్టు చివరనా మేఘముంది మేఘమే నా మది మెదిలింది. అన్నట్లుగా యమునానది నాశ్రయించిన కృష్ణుడు అన్న మేఘాన్ని కవి మంగళాచరణలో ప్రార్థిస్తున్నాడు. ఆ కాదంబిని (మేఘం) యమునాతటిని ఉన్న ఒక విశాలవృక్షాన్ని ఆశ్రయించింది. మెరుపుతీగలశతములు (అనబడే గోపస్త్రీలతో) చుట్టుకుని ఉన్నది. స్త్రీ లింగమైన కాదంబిని ద్వార...